เลี้ยงปลานิลบ่อดิน เทคนิคเลือกลูกพันธุ์นิลแปลงเพศ และแข่งขันกับราคาตลาดได้
เลี้ยงปลานิลบ่อดิน เทคนิคเลือกลูกพันธุ์นิลแปลงเพศ และแข่งขันกับราคาตลาดได้

ในปัจจุบันผลผลิตปลานิลตามท้องตลาดในทุกวันนี้ 95% มาจากรูปแบบการเลี้ยงภายในบ่อดินเป็นหลัก เพราะเป็นปลาที่ยังนิยมเลี้ยงกันแบบหนาแน่นในปริมาณมาก และเป็นปลาที่เจริญเติบโตเร็ว สามารถจำหน่ายสู่ท้องตลาดได้อย่างรวดเร็ว ทำให้ยังเป็นปลาที่เกษตรกรนิยมเลี้ยงกันมาอย่างยาวนาน เลี้ยงปลานิลบ่อดิน

แต่ทุกวันนี้ถ้าหันมามองกันเรื่องราคาเกิดความผันผวนอย่างต่อเนื่อง ส่วนหนึ่งอาจจะมาจากเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ทำให้ผู้บริโภคลดน้อยลง แต่ผลผลิตยังมีมากเท่าเดิม ส่งผลให้ราคาปลานิลปรับขึ้น-ลงอยู่ตลอดเวลา ทำให้อำนาจการต่อรองด้านราคาลดน้อยลงเป็นอย่างมาก เกษตรกรในทุกวันนี้จึงต้องให้ความสำคัญต่อกระบวนการผลิต เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพมากที่สุด เพื่อเป็นสิ่งเดียวที่จะนำมาต่อรองด้านราคาได้ดีที่สุดในทุกวันนี้

1.คุณสมศักดิ์ หิรัญรัตนากร เจ้าของฟาร์ม
1.คุณสมศักดิ์ หิรัญรัตนากร เจ้าของฟาร์ม

การเพาะเลี้ยงปลานิล

ทีมงานนิตยสารสัตว์น้ำพาทุกท่านมากันที่อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เพื่อมาพบกับ คุณสมศักดิ์ หิรัญรัตนากร ผู้บริหาร สมศักดิ์ ฟาร์ม แหล่งผลิตปลานิลบ่อดินคุณภาพรายใหญ่ของจังหวัดฉะเชิงเทรา อีกทั้งยังเป็นเกษตรกรผู้เชี่ยวชาญมากด้วยประสบการณ์ในวงการกว่า 30 ปี โดยเริ่มจากการหันหลังให้อาชีพทนายความ เพื่อมาทุ่มเทให้กับอาชีพที่ตนเองทำแล้วมีความสุข อย่าง การเลี้ยงปลานิล

จนปัจจุบันเกษตรกรมือใหม่ในวันนั้นกลายมาเป็นผู้บริหารฟาร์มที่ประกอบธุรกิจการเลี้ยงปลานิลที่มีคุณภาพได้มาตรฐานจากกรมประมง และอื่นๆ และยังเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้การเลี้ยงปลานิลคุณภาพให้กับเกษตรกรผู้สนใจเข้ามาหาความรู้และแนวทางในการประกอบอาชีพได้อีกด้วย

2.บ่อเลี้ยง พื้นที่กว่า 20 ไร่
2.บ่อ เลี้ยงปลานิลบ่อดิน พื้นที่กว่า 20 ไร่

สภาพพื้นที่ เลี้ยงปลานิลบ่อดิน

โดยภายในฟาร์มมีพื้นที่กว่า 300 ไร่ แบ่งออกเป็นบ่อเลี้ยงขนาดใหญ่กว่า 10 บ่อ พร้อมทั้งมีบ่อพักน้ำขนาดใหญ่ช่วยให้การบริหารจัดการน้ำภายในฟาร์มมีประสิทธิภาพเป็นอย่างมาก ซึ่งส่งผลต่อระบบการ เลี้ยงปลานิลบ่อดิน ที่มีคุณภาพตามมาอีกด้วย ทางฟาร์มได้พัฒนารูปแบบการเลี้ยงมาโดยตลอด ทั้งในรูปแบบการเลี้ยงที่ไม่หนาแน่นจนเกินไป เลือกใช้อาหารที่มีคุณภาพ

รวมถึงเรื่องสายพันธุ์ปลานิลที่นำมาใช้ภาพในฟาร์ม เพราะเมื่อก่อนจะใช้ลูกพันธุ์ปลานิลธรรมดาเข้ามาเลี้ยง ซึ่งส่งผลให้ได้ปลาตัวเล็ก น้ำหนักไม่สม่ำเสมอ ต่อมาได้เปลี่ยนมาใช้ลูกพันธุ์ปลานิลแปลงเพศที่มีคุณภาพเข้ามาเลี้ยงแทน ส่งผลให้ผลผลิตของฟาร์มได้ปลานิลที่มีคุณภาพ ตัวโต ขนาดสม่ำเสมอ ทำให้เป็นที่ต้องการของทางตลาดเป็นอย่างมาก ทางฟาร์มจึงเลือกที่จะใช้ลูกปลานิลแปลงเพศจากฟาร์มเพาะพันธุ์ที่มีคุณภาพเสมอมา

3.ปลาสวย ตัวโต กินเก่ง FCR ดี ต้องสายพันธุ์ จากน้ำใสฟาร์มเท่านั้น
3.ปลาสวย ตัวโต กินเก่ง FCR ดี ต้องสายพันธุ์ จากน้ำใสฟาร์มเท่านั้น
ปลานิลคุณภาพ ทรงสวย ตลาดต้องการ
ปลานิลคุณภาพ ทรงสวย ตลาดต้องการ

ด้านตลาดและช่องทางจำหน่ายผลผลิตปลานิล

คุณสมศักดิ์เล่าปัญหาในการผลิตที่ผ่านมาให้ฟังว่า “ที่ผ่านมาพอทำปลาขนาดได้สม่ำเสมอแล้วต้องเข้าไปคุยเรื่องราคากับทางตลาดให้ลงตัว ต้องให้ทางแม่ค้าเชื่อมั่นในผลผลิตที่ป้อนสู่ตลาดว่ามีความสม่ำเสมอ จึงจะสามารถต่อรองเรื่องราคาให้สูงขึ้นมาได้อีกระดับได้ พอระยะผ่านมาหลายๆ ปี เกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลด้วยกันเริ่มทำปลาขนาดเดียวกันมากขึ้น ทำให้การต่อรองราคาผลผลิตเริ่มลดลง

ทางฟาร์มจึงเริ่มหันมาทำผลผลิตปลานิลให้มีความแตกต่างเพิ่มมากขึ้น  โดยหันมาเลี้ยงปลาให้มีขนาดใหญ่ขึ้นมาอีก  จากเดิมทำขนาด 2 ตัว/กิโลกรัม ก็เริ่มทำให้ขนาดสูงขึ้นมาเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบันทางฟาร์มยึดฐานการผลิตปลาสู่ตลาดอยู่ที่ขนาด 1 ตัว/กิโลกรัม ด้วยระบบการเลี้ยงที่มีคุณภาพ

เลือกใช้ความหนาแน่นที่สมดุล การเลือกใช้อาหารที่มีสารอาหารที่ปลานิลต้องการครบถ้วน และการเลือกใช้สายพันธุ์ของลูกปลานิลจากแหล่งผลิตที่มีคุณภาพ ทำให้ผลผลิตปลานิลจากฟาร์มเป็นที่ต้องการของตลาดเป็นอย่างมากจนถึงปัจจุบัน”

4.ปลากินเก่ง โตดี เลี้ยงอาหารเม็ด 100%
4.ปลากินเก่ง โตดี เลี้ยงอาหารเม็ด 100%

ปัญหาและอุปสรรคบ่อเลี้ยงปลานิล

กระบวนการผลิตปลานิลคุณภาพจะพบปัญหาใหญ่ คือ ความหนาแน่นในบ่อเลี้ยง เพราะปลานิลเป็นปลาที่ออกลูกเก่ง ถ้านำมาเลี้ยงภายในบ่อจะส่งผลให้เกิดความหนาแน่นของประชากรปลาในบ่อเลี้ยงสูงมากขึ้น ทำให้ความหนาแน่นเกิดความจุ ส่งผลให้ปลาเจริญเติบโตช้า จึงทำให้ปลาในบ่อเลี้ยงเกิดลูกน้อยที่สุด โดยหันมาใช้ลูกพันธุ์ปลานิลแปลงเพศ เพื่อรักษาความสมดุลในบ่อเลี้ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

5.เลี้ยงปลานิลบ่อดิน เทคนิคเลือกลูกพันธุ์นิลแปลงเพศ และแข่งขันกับราคาตลาดได้
5.เลี้ยงปลานิลบ่อดิน เทคนิคเลือกลูกพันธุ์นิลแปลงเพศ และแข่งขันกับราคาตลาดได้

เทคนิคการคัดเลือกลูกพันธุ์

เลือกใช้ลูกพันธุ์ปลานิลแปลงเพศ  เพราะการใช้ลูกพันธุ์ปลานิลแปลงเพศเป็นหลักนั้นจะสามารถตอบสนองการเลี้ยงเชิงพาณิชย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เลือกฟาร์มผลิตลูกพันธุ์  ต้องคัดสรรและศึกษากระบวนการผลิตลูกพันธุ์ก่อนนำเข้ามาเลี้ยงภายในฟาร์ม ต้องเป็นฟาร์มผู้ผลิตที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐานด้านการผลิตลูกพันธุ์ เพื่อให้ได้ลูกพันธุ์ที่ปลอดโรค โตเร็ว แข็งแรง สมบูรณ์มากที่สุด

เลือกสายพันธุ์พัฒนา ต้องศึกษาและคัดสรรลูกพันธุ์ที่ถูกพัฒนามาเป็นอย่างดี จากค่ายผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ เพื่อให้ได้ปริมาณและคุณภาพของผลผลิตที่ดีกว่าเดิมอยู่ตลอด

6.ปลานิลสายพันธุ์ แม็คนิล จาก บ.น้ำใสฟาร์ม
6.ปลานิลสายพันธุ์ แม็คนิล จาก บ.น้ำใสฟาร์ม

สายพันธุ์ปลานิล

ตอนนี้ทางฟาร์มเลือกใช้ลูกพันธุ์ปลานิลแปลงเพศที่มีคุณภาพจาก “น้ำใส ฟาร์ม” ซึ่งเป็นฟาร์มที่พัฒนาสายพันธุ์ปลานิลมาอย่างยาวนาน และได้พัฒนาสายพันธุ์จนประสบความสำเร็จมาอย่างต่อเนื่อง ได้สายพันธุ์ปลานิลออกมาหลายรุ่น ให้เกษตรกรสามารถเลือกใช้ตามความต้องการ ปัจจุบันมีสายพันธุ์ปลานิลทั้งหมด 3 สายพันธุ์ คือ

สายพันธุ์ กิ๊ฟท์ เป็นสายพันธุ์ที่น้ำใส ฟาร์ม ได้มาจากโครงการ GIFT ของ Word Fish ในประเทศฟิลิปปินส์ แล้วนำมาปรับปรุงพันธุ์ให้มีความทนต่อโรคสูง แข็งแรง ทนทานต่อสภาพการเลี้ยงแทบทุกรูปแบบ เหมาะกับการเลี้ยงในบ่อดินที่ทำน้ำเขียวให้เกิดอาหารปลาตามธรรมชาติ โดยใช้มูลไก่หรืออามิ ซึ่งตามปกติจะมีผลให้คุณภาพน้ำไม่ดีนัก

สายพันธุ์ บิ๊กนิล เป็นการนำสายพันธุ์จากบริษัทเอกชนในประเทศฟิลิปปินส์เมื่อกว่า 10 ปีก่อน ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ได้รับการพัฒนาให้โตเร็ว แต่ยังขาดเรื่องของความทนต่อโรค น้ำใส ฟาร์ม จึงได้พัฒนาต่อโดยใช้ระยะเวลาประมาณ 5 ปี ให้ทนโรคมากขึ้น โดยยังคงลักษณะด้านการเจริญเติบโตไว้ด้วย จนได้รับความนิยมจากผู้เลี้ยงปลานิลในกระชังในภาคอีสานเป็นอย่างมาก

สายพันธุ์ แม็คนิล เป็นสายพันธุ์ที่พัฒนาโดยการคัดเลือกปลาที่เจริญเติบโตเร็วมาก และมีรูปร่างสั้น ป้อม สันหนา จากประเทศอิสราเอล มาผสมกับสายพันธุ์บิ๊กนิล ที่มีรูปร่างสั้น ป้อม สันหนา เช่นกัน แล้วคัดเลือกเพื่อให้ได้ปลาที่โตเร็วเหมือนสายพันธุ์อิสราเอล และมีความเหมาะสมกับอากาศเมืองไทย ซึ่งสายพันธุ์นี้ได้รับการตอบรับจากผู้ เลี้ยงปลานิลบ่อดิน เป็นอย่างดี

แนวคิดของ “สมศักดิ์ ฟาร์ม” คือ การเลือกใช้ปัจจัยในกระบวนการผลิตที่มีคุณภาพ การเลือกใช้สายพันธุ์ปลานิลแปลงเพศจากฟาร์มผู้ผลิตที่ได้มาตรฐาน สามารถส่งมอบลูกพันธุ์ที่แข็งแรง เจริญเติบได้อย่างสมบูรณ์แบบ ได้ขนาดตามที่ฟาร์มกำหนด เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในกระบวนการผลิตที่มีความสำคัญมากที่สุด

7.พ่อค้ามารับขึ้นปลาเองถึงฟาร์ม
7.พ่อค้ามารับขึ้นปลาเองถึงฟาร์ม เลี้ยงปลานิลบ่อดิน

ฝากถึงเกษตรกรที่สนใจเลี้ยงปลานิล

คุณสมศักดิ์ฝากถึงเกษตรกรทิ้งท้ายว่า “สำหรับเกษตรกรที่กำลังจะเริ่มต้นเลี้ยงปลานิลและยังมือใหม่ อันดับแรกอยากให้หาข้อมูล ศึกษากระบวนการเลี้ยงให้ลึกซึ้งก่อนจะลงทุนในปริมาณมาก อย่ามัวแต่ตั้งคำถามว่ามีเทคนิคอะไรพิเศษหรือไม่ เพราะพื้นฐานการเลี้ยงจะมีรูปแบบคล้ายๆ กัน ต้องใช้ความรู้ ความเข้าใจ เท่านั้น ต้องเสียเวลาทุ่มเทให้กับการศึกษาและทำความเข้าใจให้มากขึ้นอีกหน่อย สุดท้ายต้องพยายามหาตลาดที่ดีเหมาะสมกับตนเอง เพราะปัญหาปัจจุบันส่วนมากเกิดจากปัญหาตลาด ถ้าผ่านทั้งสองจุดไปได้ ธุรกิจเราจะสามารถดำเนินการผ่านพ้นไปได้อย่างแน่นอน”

ขอขอบคุณข้อมูลเกษตรกรจาก คุณสมศักดิ์ หิรัญรัตนากร ติดต่อสอบถามโทร.081-843-8752 ที่ตั้งฟาร์ม อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา

ขอบคุณข้อมูล บริษัท น้ำใส ฟาร์ม จำกัด ติดต่อสอบถาม/สั่งซื้อลูกพันธุ์ โทร.037-271092-93, 037​-271317 เบอร์แฟกซ์​ 037-271088 ที่ตั้งฟาร์ม 77​ หมู่ ​3​ ต.บ้านสร้าง​ อ.บ้านสร้าง​ จ.ปราจีนบุรี​ 25150

อ้างอิง : นิตยสารสัตว์น้ำ ฉบับที่ 366

สนับสนุนโดย