คอกเลี้ยง แพะเนื้อ
คอกเลี้ยง แพะเนื้อ

การเลี้ยงแพะ

ทีมงานสัตว์บก ได้มีโอกาสไปสัมภาษณ์ เอราวัณฟาร์ม ฟาร์มวัวในจังหวัดเพชรบุรี แต่สิ่งที่ทีมงานพบ คือ ทางฟาร์มสามารถเลี้ยง แพะเนื้อ ควบคู่กับการเลี้ยงวัวไปด้วย หลายคนอาจสงสัยว่าไม่เสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคหรืออย่างไร แต่มีการบริหารจัดการฟาร์มที่ดี

โดย คุณณรงค์ สังวาลเพชร หรือคุณเล็ก อายุ 44 ปี เมื่อเริ่มทำฟาร์มครั้งแรกจะเน้นการเลี้ยงแพะมากกว่า ด้วยงบประมาณการลงทุนครั้งแรกเฉพาะตัวแพะอยู่ที่ประมาณ 400,000 บาท ได้แพะจำนวน 200 ตัว โดยการไปรับซื้อที่จังหวัดฉะเชิงเทรา และพื้นที่ใกล้เคียง นำมาเลี้ยง พร้อมกับการเลี้ยงวัว

แต่เนื่องด้วยตลาดแพะยังไม่กว้างมากพอ และยังเป็นตลาดที่นิยมกันเฉพาะกลุ่ม จึงมองเห็นอนาคตของการทำฟาร์มค่อนข้างลำบาก เนื่องจากไม่ได้จัดตั้งเป็นกลุ่มหรือสหกรณ์การเลี้ยงแพะ ดังนั้นปัจจุบันทางฟาร์มจะไม่เน้นมากนัก แต่จะเน้นการเลี้ยงวัวมากกว่า

1.คุณณรงค์ สังวาลเพชร
1.คุณณรงค์ สังวาลเพชร
2.โรงเรือนแพะ
2.โรงเรือน แพะเนื้อ

สภาพพื้นที่เลี้ยงแพะ

";

ในการเลี้ยงแพะสิ่งที่ควรให้ความสำคัญอันดับแรก คือ ควรสร้างโรงเรือนหรือที่อยู่อาศัยให้มีขนาดและพื้นที่พอเหมาะกับจำนวนแพะที่เลี้ยง โดยพื้นที่ของโรงเรือนจะต้องยกพื้นสูงกว่าพื้นดินตามความเหมาะสม เพื่อให้มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก ช่วยลดปัญหาด้านสิ่งปฏิกูลทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของกลิ่นและมูล เป็นต้น สามารถป้องกันการเกิดโรค เช่น พยาธิ ซึ่งเป็นโรคที่อันตรายต่อการเลี้ยงแพะ เหตุผลที่เลือกเลี้ยงแพะพันธุ์เนื้อ หรือพันธุ์บอร์ เพราะการซื้อ-ขายค่อนข้างสะดวกเป็นที่ต้องการของตลาด

3.พ่อพันธุ์แพะ
3.พ่อพันธุ์ แพะเนื้อ

ด้านตลาดและช่องทางจำหน่ายแพะ

ปัจจุบันราคาซื้อ-ขายแพะตัวเมียจะขายในราคา กก.ละ 70 บาท เฉลี่ยน้ำหนักต่อตัวอยู่ที่ 20-30 กก. ซึ่งเป็นขนาดที่ลูกค้าต้องการมากที่สุด

ส่วนฟาร์มอื่นๆ จะเน้นขายตัวผู้มากกว่านับตั้งแต่แรกเกิด หากคลอดออกมาเป็นตัวผู้เขาจะเก็บแพะตัวผู้นั้นมาขุนให้ได้ขนาดน้ำหนัก 17-18 กก./ตัว ซึ่งสามารถขายได้ในราคา กก.ละ 100 บาท

ตลาดส่วนใหญ่จะเป็นชาวมุสลิมทางภาคใต้ และเขียงเนื้อแพะในกรุงเทพฯ โดยส่วนใหญ่จะนำไปแปรรูปเป็นอาหาร เช่น ทำสเต็กเนื้อแพะ และข้าวหมกเนื้อแพะ เป็นต้น ลูกค้าจะมารับที่ฟาร์ม หรือบางรายอาจจะโทรมาติดต่อสอบถามก่อน เช่น ถามขนาดตัวและน้ำหนัก เป็นต้น

4.แปลงหญ้าภายในฟาร์ม
4.แปลงหญ้าภายในฟาร์ม

การให้อาหารแพะ

คุณเล็กบอกว่า “การเลี้ยงแพะเป็นอะไรที่เลี้ยงง่ายมาก เพียงแค่มีหญ้าสด พวกหญ้าเนเปียร์ หรือแปลงหญ้าเท่านั้น เพราะการกินของมันจะกินได้ทุกที่ ทุกเวลา แต่ควรมีการสร้างแนวป้องกัน เช่น ทำเป็นคอกรั้วจำกัดบริเวณ  เพราะการกินเก่งของแพะอาจทำให้แปลงพืชไร่ที่ปลูกไว้โดยรอบเสียหาย เนื่องจากแพะหลุดออกนอกบริเวณ”

นอกจากจะมีแปลงหญ้าไว้สำหรับเลี้ยงแพะแล้วอาจหาหญ้าหรือพืชอื่นๆ เช่น กระถิน มาให้แพะกินภายในโรงเรือน เฉลี่ยวันละ 100 กิโลกรัม นอกจากนั้นยังมีการให้อาหารเม็ดสำเร็จรูปของซีพี ซึ่งเป็นอาหารสำหรับแพะโดยตรงเสริมอาทิตย์ละ 1-2 ครั้ง

5.คอกแพะ
5.คอก แพะเนื้อ

การบริหารจัดการฟาร์มแพะ

การเลี้ยงแพะทางฟาร์มจะมีการฉีดวัคซีน และเน้นการรักษาโรคพยาธิมาก อาจต้องใช้ยาถ่ายพยาธิมากกว่าปกติ ส่วนโรคอื่นๆ ทางฟาร์มจะไม่ประสบปัญหาแต่อย่างใด เนื่องจากอยู่ในพื้นที่ค่อนข้างปลอดภัยจากโรค ส่วนด้านปัญหาสภาพแวดล้อม ทางฟาร์มจะได้เปรียบในเรื่องของพื้นที่เลี้ยงแพะ เป็นพื้นที่ราบสลับภูเขา ห่างไกลจากแหล่งชุมชน เป็นข้อดีของฟาร์มช่วยลดปัญหาด้านมลภาวะทางเสียง และกลิ่นจากสิ่งปฏิกูลทั้งหลาย

มูลสัตว์หรือที่เราเรียกว่า “ขี้แพะ” ทางฟาร์มจะนำไปใช้ประโยชน์ โดยการนำไปใส่แปลงดินที่ปลูกพืชไร่ทางการเกษตร เช่น มะนาว และฝรั่ง สามารถลดต้นทุนด้านปุ๋ยค่อนข้างมาก และสามารถทำให้ผลผลิตทางการเกษตรดีขึ้นด้วย

การให้อาหารในการเลี้ยงแพะจะมีด้วยกัน 2 แบบ แบบแรกถ้าไม่ปล่อยให้แพะออกไปหากินหญ้าเองก็จะตัดหญ้าหรือกระถินนำมาวางไว้ภายในโรงเรือน ปล่อยให้แพะกินภายในคอก โดยมีการเตรียมหญ้าไว้ในช่วงเช้าประมาณ 10 โมง แบบที่สองจะปล่อยให้แพะไปกินหญ้าที่แปลงหญ้า โดยจะให้กินเพียงรอบเดียว คือ ช่วงประมาณ 16.00 น. เพื่อป้องกันไม่ให้แพะหิว เพราะเวลาที่แพะหิวจะร้องเสียงดังก่อความรำคาญแก่ผู้อาศัยได้

แม่พันธุ์แพะ
แม่พันธุ์แพะ
ลูกแพะ
ลูกแพะ

การรักษาโรคเกี่ยวกับแพะ

ทางด้านแพะแม่พันธุ์ 1 ตัว สามารถให้ลูกแพะได้เฉลี่ย 2-3 ตัว/รอบ ต้องขึ้นอยู่กับแม่พันธุ์ด้วยว่าสมบูรณ์ดีหรือไม่ ปกติแม่พันธุ์อายุตั้งแต่ 7-10 เดือนขึ้นไป จะสามารถเริ่มให้มีการผสมพันธุ์กับพ่อพันธุ์ได้  เพราะเป็นช่วงวัยที่เหมาะสมในการเริ่มสืบพันธุ์

ส่วนการรักษาโรคเกี่ยวกับแพะ หากพบว่าแพะป่วยเป็นโรคควรแยกออกจากฝูงโดยด่วน ทำการรักษาให้หายจากโรค ก่อนนำกลับเข้าฝูงดังเดิม ช่วงที่ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ คือ ช่วงหน้าฝน เพราะเชื้อโรคสามารถติดต่อกันได้ในที่ชื้นค่อนข้างรวดเร็ว ดังนั้นจึงต้องเฝ้าระวังให้มากๆ

การปลดระวางของแม่พันธุ์แพะจะต้องดูคุณลักษณะต่างๆ ที่ไม่ดี เช่น แม่พันธุ์มีอายุ 5 ปีขึ้นไป, แม่พันธุ์ที่ไม่สามารถดูแลลูกได้ หากเข้าข่ายดังที่กล่าวมาข้างต้น เตรียมตัวจัดจำหน่ายออกสู่ท้องตลาดได้

6.แพะเจริญเติบโตสมบูรณ์ดี
6.แพะเจริญเติบโตสมบูรณ์ดี

ฝากถึงผู้ที่สนใจเลี้ยง แพะเนื้อ

คุณเล็กได้กล่าวทิ้งท้ายให้แก่ผู้อ่านหรือผู้ที่สนใจไว้ว่า “หากคิดที่จะทำฟาร์มเลี้ยงแพะ สิ่งที่ควรมองหาเป็นอันดับแรก คือ ตลาด เพราะเป็นเป้าหมายที่สำคัญที่สุดในการระบายสินค้าที่คุณมีสู่ความต้องการของตลาด และผู้บริโภค ส่วนด้านการจัดการอื่นๆ ไม่ยาก” เขายังแนะนำเพิ่มเติมอีกว่า “ควรมีการจัดตั้งเป็นกลุ่มหรือสหกรณ์ เพื่อสามารถต่อรองกับตลาดได้ เนื่องจากทางฟาร์มเลี้ยงแพะตัวคนเดียว ไม่มีการรวมกันเป็นกลุ่ม จำเป็นต้องวิ่งหาตลาดเอง เป็นอะไรที่ค่อนข้างเหนื่อย”

หากท่านผู้อ่านสนใจสามารถติดต่อแลกเปลี่ยนความรู้ได้ที่ คุณณรงค์ สังวาลเพชร (คุณเล็ก) บ้านเลขที่ 146 หมู่ 2 ต.หนองหญ้าปล้อง อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี 76160 เบอร์โทรศัพท์ 095-151-4298

สนับสนุนโดย